شناسایی، ارزیابی و اولویت‌بندی صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان مدارس استثنایی و ارائه راهکارهای بهبود
کد مقاله : 1432-PWBE
نویسندگان
شیرین مجاور1، فاطمه نصرتی *2، جواد پورکریمی3، اسماعیل شهریاری4
1دکترای تخصصی روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی دانشگاه تهران
2دانشیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی دانشگاه تهران
3دانشیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشگاه تهران
4کارشناسی ارشد، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشگاه تهران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر، با هدف شناسایی و ارزیابی صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان مدارس استثنایی شهر شیراز با استفاده از روش آمیخته (کمی و کیفی‌) انجام شد. جامعه آماری بخش کیفی صاحبنظران و افراد مجرب حوزه مدارس استثنایی بود و بدین منظور در این بخش از طریق نمونه‌گیری هدفمند به مصاحبه نیمه‌ساختارمند با 12 نفر از صاحب‌نظران، مدیران و معلمان با تجربه پرداخته شد. برای تحلیل مصاحبه‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد و مؤلفه‌های دانش‌، مهارت‌های ادراکی‌، مهارت‌های انسانی، مهارت‌های فنی‌، نگرش و انگیزه، ویژگی‌های اخلاقی و ویژگی‌های روان‌شناختی معلمان مدارس استثنایی مورد شناسایی قرار گرفت. سپس، در بخش کمی به تبیین وضعیت صلاحیت حرفه‌ای آنان پرداخته شد. جامعه آماری بخش کمی را تمامی معلمان مدارس استثنایی شهر شیراز تشکیل دادند که 500 نفر بودند؛ با استفاده از فرمول کوکران تعداد 217 نفر از آنان به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در این بخش پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای بود که براساس مؤلفه‌ها و زیر‌مؤلفه-های شناسایی شده در مصاحبه تدوین شد‌. برای تحلیل داده‌های کمی از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شد، پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 94/0 محاسبه شد و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی تأییدی مورد سنجش قرار گرفت‌. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مؤلفه‌های مذکور به‌درستی صلاحیت حرفه‌ای معلمان مدارس استثنایی را تبیین می‌کنند. همچنین، یافته‌های بخش کمی نشان داد که صلاحیت حرفه‌ای آنان در سطح نسبتاً مطلوبی قرار دارد، اما در متغیرهای جمعیتشناختی جنسیت و سطح تحصیلات بین معلمان استثنایی تفاوت معناداری وجود دارد. .
کلیدواژه ها
صلاحیت حرفه‌ای، معلمان، مدارس استثنایی  
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی