مرور تحلیلی بر تاثیر فعالیت های بدنی و فعالیت های هنری بر بهزیستی روانشناختی
کد مقاله : 1418-PWBE
نویسندگان
حمیده سادات خادمی *، آمنه عالی
هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده مقاله
این مرور نظام‌مند، نقش‌های هم‌افزا و مکملِ فعالیت بدنی و هنرهای خلاق را در ارتقای بهزیستی روان‌شناختی بررسی می‌کند؛ بهزیستی روان‌شناختی در اینجا به‌منزله حالاتی از شادی، پریشانی اندک، سلامت روان مثبت و کیفیت زندگی تعریف شده است. با اتکا به ۱۵ منبع ارزیابی و داوری شده، در بازه زمانی ۱۹۸۶ تا ۲۰۲۴، تحلیل حاضر شواهد مربوط به سهمِ مستقل و نیز مشارکتِ ترکیبیِ این مداخلات را تلفیق می‌کند.
یافته‌ها نشان می‌دهد فعالیت بدنی، از جمله ورزش منظم، به‌گونه‌ای قوی موجب بهبود خلق، خودپنداره، مدیریت استرس و مهارت‌های مقابله‌ای در جمعیت‌های متنوع می‌شود؛ از بزرگسالان سالم و نوجوانان گرفته تا افرادی با اختلالات روانی نظیر افسردگی، اضطراب، اختلال استرس پس از سانحه. سازوکارهای اثرگذاریِ فعالیت بدنی شامل تغییرات عصب‌زیستی همچون افزایش نوروتروفین‌ها، تقویت نوروپلاستیسیته و تنظیم هورمونی است؛ به‌نحوی که اندازه اثر متوسطی در کاهش افسردگی، اضطراب و پریشانی گزارش شده است.
در مقابل، هنرهای خلاق (مانند هنر‌درمانی) می‌توانند آرام‌سازی، خودبیانگری، پیوند اجتماعی و تقویت پاسخ‌های ایمنی را تسهیل کنند و به‌ویژه برای گروه‌های سنی بالا از طریق کاهش انزوای اجتماعی سودمند باشند. با این حال، شواهد مربوط به فعالیت‌های هنری و تاثیر آن همچنان مقدماتی است و به‌سبب ضعف‌ روش‌شناختی، از استحکام تجربیِ یافته‌های مرتبط با فعالیت بدنی برخوردار نیست. نقاط همپوشان دو حوزه شامل نقش‌های کمکی در درمان اختلالات روانی و کاهش استرس است که می‌تواند ظرفیت مداخلات یکپارچه را تقویت کند. شکاف‌های موجود نیز بر ضرورت انجام مطالعات متناسب با بافت فرهنگی، ارائه تعریف‌های دقیق‌تر، و اجرای کارآزمایی‌های مقایسه‌ای تأکید دارند.
کلیدواژه ها
فعالیت‌های بدنی، فعالیت‌های هنری، هنر خلاق، بهزیستی روانشناختی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی