تحلیل پدیدارشناختی چالش‌های معلمان مدارس متوسطه در روابط بین معلم –دانش‌آموز
کد مقاله : 1415-PWBE (R1)
نویسندگان
کاظم برزگر بفرویی1، بیتاالسادات دهقانی *2، مریم السادات زارع الحسینی3
1دانشیار، دانشکده روانشناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3دانشجوی کارشناسی علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
چکیده مقاله
روابط مؤثر معلم-دانش‌آموز از عوامل کلیدی در فرآیند یاددهی-یادگیری و رشد تحصیلی و اجتماعی نوجوانان است، اما معلمان مدارس متوسطه با چالش‌های پیچیده‌ای در برقراری و حفظ این روابط مواجه‌اند که درک عمیق تجارب زیستۀ آنان را ضروری می‌سازد؛ لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش‌های معلمان مدارس متوسطه در روابط با دانش‌آموزان، انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و روش پژوهش، پدیدارشناسی توصیفی بود. روش نمونه‌گیری، هدفمند ملاکی بود. بر اساس رسیدن به اشباع داده‌ها، حجم نمونه 6 نفر تعیین گردید. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش کلایزی تحلیل شد. یافته‌ها به شناسایی 4 مضمون اصلی و 12 مضمون فرعی منجر گردید. نتایج نشان داد، معلمان مدارس متوسطه با چالش‌های ناشی از ویژگی‌های دورة رشدی - روانی نوجوانی شامل «طبیعت چالش‌برانگیز دورۀ نوجوانی»، «بزرگ‌نمایی مشکلات و رفتارهای تکانشی» و «ضعف در مهارت‌های خودکنترلی و ارتباطی»؛ چالش‌های ناشی از محیط خانواده شامل «انتقال الگوهای خاص رفتاری» و «بی‌احترامی و عدم حمایت خانواده از معلم»؛ چالش‌های تعاملی و رفتاری در فضای کلاس شامل «رفتارهای مخرب رابطۀ بین معلم و دانش‌آموز»، «غیرقابل‌آموزش بودن برخی شیوه‌ها» و «ادراکات غلط و حساسیت‌های ایجادکنندۀ تنش» و چالش‌های ساختاری، محیطی و حمایتی شامل «مسائل اعتقادی – اجتماعی»، «شکاف‌های نسلی و هنجارهای گروهی»، «ضعف ساختار های حمایتی و پشتیبانی از معلم» و «موانع موجود در سیستم آموزشی» مواجه‌اند؛ بنابراین ضروری است سیاست‌گذاران و مدیران آموزشی با طراحی برنامه‌های آموزش مهارت‌های ارتباطی، تقویت نظام‌های حمایتی و همکاری خانواده-مدرسه، به کاهش این چالش‌ها بپردازند.
کلیدواژه ها
پدیدارشناسی، دانش‌آموزان، مدرسه، معلمان.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی