| فروپاشی تمایز محرکی و بازنظمدهی پاسخهای هیجانی در نظامهای آموزشی: مطالعه کیفی شرطیسازی کلاسیک تحت تأثیر محرکهای متناقض و همزمان |
| کد مقاله : 1381-PWBE |
| نویسندگان |
|
رضا خنار * دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی |
| چکیده مقاله |
| هدف این پژوهش کیفی، واکاوی سازوکارهای فروپاشی تمایز محرکی و نحوه بازنظمدهی پاسخهای هیجانی در بستر نظامهای آموزشی بود؛ بهویژه زمانی که فراگیران بهطور همزمان در معرض محرکهای متناقض، پیامهای آموزشی ناهمخوان و نشانههای ارزیابانه دچار تعارض قرار میگیرند. با بهرهگیری از رویکردی کیفی و مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته با دانشآموزان، معلمان و مدیران، تجربه زیسته مشارکتکنندگان درباره شکلگیری، تداوم و پیامدهای این وضعیت مورد تحلیل مضمون قرار گرفت. یافتهها نشان دادند که مواجهه مستمر با محرکهای آموزشی متعارض، به تدریج سبب تضعیف توانایی دستگاه رفتاری در تفکیک محرکهای تقویتکننده و تنبیهکننده شده و حالت «ابهام محرکی» و «پاسخدهی هیجانی ناپایدار» را به وجود میآورد. همچنین، نتایج بیانگر آن بود که افراد، برای بقا و سازگاری روانی در چنین محیطی، به راهبردهای بازنظمدهی هیجانی خودکار، اجتنابی یا عقلانی متوسل میشوند و این امر گاه به کاهش کارکرد آموزشی و گاه به نوعی سازگاری محافظتی منجر میگردد. مجموعه یافتهها، ضرورت بازاندیشی در طراحی نشانههای آموزشی، کاهش تعارضهای پیامرسانی و تقویت یکپارچگی تجارب یادگیری را برجسته ساخت و نشان داد که بازسازی محیطهای آموزشی میتواند نقش تعیینکنندهای در پیشگیری از فرسایش تمایز محرکی و پیامدهای هیجانی آن ایفا کند. |
| کلیدواژه ها |
| فروپاشی تمایز محرکی، بازنظمدهی هیجانی، محرکهای متناقض، شرطیسازی کلاسیک، نظامهای آموزشی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
