فراتر از تشخیص: به سوی پارادایمی یکپارچه برای ارتقای بهزیستی روان‌شناختی در عصر شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی
کد مقاله : 1366-PWBE (R2)
نویسندگان
سجاد سهرابی جم *1، شهریار شهیدی2، سید سعید نعیمی تاجدار3، وحید عبدالمنافی4
1دانشجوی دکتری روانشناسی سلامت دانشگاه شهید بهشتی
2استاد گروه روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی
3کاندیدای دکتری روانشناسی بالینی دانشگاه شهید بهشتی
4دانشجوی دکتری روان‌شناسی سلامت دانشگاه شهید بهشتی
چکیده مقاله
در عصر دیجیتال، رابطه بین شبکه‌های اجتماعی، هوش مصنوعی و سلامت روان به موضوعی پیچیده و چندبعدی تبدیل شده است. هدف این مطالعه، تحلیل و ترکیب یافته‌های پژوهشی معاصر برای عبور از نگاه ساده‌انگارانه و ارائه چارچوبی یکپارچه از عوامل تعدیل‌گر این رابطه بود. این مرور روایتی انتقادی با بررسی مقالات معتبر منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ از پایگاه‌های علمی متعدد انجام شد. مقالات بر اساس معیارهای ورود و خروج غربال‌گری و تحلیل کیفی محتوا با تمرکز بر شناسایی تم‌ها، تناقض‌ها و شکاف‌های دانش انجام پذیرفت. یافته‌ها نشان داد که تأثیر این فناوری‌ها بر سلامت روان یکسان نیست و توسط عوامل فردی، فرهنگی-اجتماعی و کیفی تعامل کاربر مشروط می‌شود؛ همچنین هوش مصنوعی امکان گذار از مدل‌های بیماری‌نگر به سلامت‌نگر را فراهم کرده است. در نتیجه، حرکت به سمت مداخلات شخصی‌سازی‌شده، زمینه‌آگاه و مبتنی بر نظریه‌های روان‌شناختی ضروری است و پژوهش‌های آینده باید بر طراحی‌های طولی، همکاری‌های بین‌فرهنگی و ملاحظات اخلاقی متمرکز شوند.
کلیدواژه ها
سلامت روان دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی، هوش مصنوعی، شخصی‌سازی، تفاوت‌های فردی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی