بهزیستی روان‌شناختی در محیط های آموزشی: نقش عوامل فردی، سازمانی و تکنولوژیکی در ارتقای سلامت روان و عملکرد تحصیلی
کد مقاله : 1321-PWBE
نویسندگان
خیرالله کریم زاده1، علیرضا محمدی خراسانی *2
1دکتری مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز/ آموزش و پرورش، خوزستان.
2کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز/ آموزش و پرورش، خوزستان.
چکیده مقاله
سلامت روان دانش‌آموزان و دانشجویان یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظام‌های آموزشی و سلامت عمومی در جامعه معاصر است و پژوهش‌ها شیوع بالای استرس، اضطراب و افسردگی را در میان این گروه نشان داده‌اند که می‌تواند به افت عملکرد تحصیلی منجر شود. این وضعیت، ضرورت بررسی عمیق‌تر تعیین‌کننده‌های بهزیستی روان‌شناختی در محیط‌های آموزشی را برجسته می‌کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی جامع نقش عوامل فردی، سازمانی و تکنولوژیکی در ارتقای بهزیستی روان‌شناختی، سلامت روان و عملکرد تحصیلی در محیط‌های آموزشی است. این مطالعه به‌صورت مرور نظام‌مند و بر اساس راهنمای PRISMA 2020 انجام شد. جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داده PubMed، PsycINFO و Scopus برای مطالعات منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت و مطالعات تجربی، نیمه‌تجربی، همبستگی، مقطعی، طولی و برخی مرورهای نظام‌مند که به بررسی بهزیستی روان‌شناختی، سلامت روان و عملکرد تحصیلی از منظر عوامل فردی، سازمانی و تکنولوژیکی پرداخته بودند، وارد فرایند تحلیل شدند. در مطالعات اولیه از ابزارهای استانداردی همچون مقیاس بهزیستی روان‌شناختی ریف، مقیاس‌های اضطراب و افسردگی و مقیاس‌های تاب‌آوری استفاده شده بود. داده‌ها به‌صورت کیفی و با رویکرد تحلیل تماتیک سنتز شدند. نتایج نشان داد عوامل فردی مانند تاب‌آوری، تنظیم هیجان و خودکارآمدی، عوامل سازمانی مانند حمایت ادراک‌شده و روابط آموزشی، و عوامل تکنولوژیکی مانند استفاده هدفمند از فناوری، با بهزیستی بالاتر و عملکرد بهتر مرتبط‌اند. مداخلات ذهن‌آگاهی و فعالیت بدنی در کاهش استرس مؤثر بودند. در مجموع، بهزیستی روان‌شناختی حاصل تعامل چندبعدی این عوامل است و مداخلات جامع ضروری است.
کلیدواژه ها
بهزیستی روان‌شناختی، سلامت روان، محیط‌های آموزشی، عوامل فردی و سازمانی، فناوری آموزشی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی