| کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی: مروری بر مفاهیم مشترک و مسیرهای رشد و توسعه |
| کد مقاله : 1229-PWBE |
| نویسندگان |
|
فاطمه سلطانی *، رضا رستمی دانشگاه تهران |
| چکیده مقاله |
| هدف پژوهش حاضر، بررسی مفاهیم مشترک، تمایزات و مسیرهای رشد دو سازهی بنیادی در روانشناسی رشد یعنی کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی در کودکان است. این مطالعه با رویکرد مرور روایتی و جستوجو در پایگاههای علمی شامل PubMed، ResearchGate، ScienceDirect، Springer و Wiley Online Library انجام شد و مقالات منتشرشده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار گرفتند. مرور منابع نشان داد که کارکردهای اجرایی شامل سه مؤلفهی اصلی بازداری پاسخ، حافظهی کاری و انعطافپذیری شناختی هستند که بهعنوان زیربنای تنظیم شناختی و رفتاری عمل میکنند. در مقابل، خودتنظیمی سازهای جامعتر است که شامل تنظیم هیجانات، افکار و رفتار در جهت دستیابی به اهداف بلندمدت میشود. یافتهها نشان دادند که رشد این دو سازه، فرآیندی تدریجی و چندوجهی است که تحت تأثیر عوامل عصبی، ژنتیکی، محیطی و آموزشی قرار دارد. تعامل والد-کودک، وضعیت اقتصادی-اجتماعی، کیفیت آموزش و روابط معلم-دانشآموز از عوامل کلیدی مؤثر بر توسعهی آنها بهشمار میروند. همچنین، مداخلات آموزشی، تمرینهای ذهنآگاهی و فعالیتهای مبتنی بر بازی در بهبود این مهارتها مؤثر گزارش شدهاند. نتایج بررسی نشان میدهد که تمایز مطلق میان کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی از نظر نظری و عصبی دشوار است و مدلهای یکپارچهی رشدی میتوانند در تبیین ارتباط متقابل و همپوشان این دو سازه مفید واقع شوند. این یافتهها بر اهمیت طراحی مداخلات چندسطحی و بومیسازیشده برای تقویت تواناییهای اجرایی و خودتنظیمی در کودکان تأکید دارند. |
| کلیدواژه ها |
| خود تنظیمی، رشد کودک، کارکردهای اجرایی، مرور روایتی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
