اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک بر فرسودگی تحصیلی و انگیزه تحصیلی
کد مقاله : 1182-PWBE (R1)
نویسندگان
فرشته مؤذنی1، زهرا بت شکن *2
1گروه روانشناسی (مشاوره، مددکاری اجتماعی)، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی‌شهر، ایران
2، استادیار، گروه روانشناسی(مشاوره، مددکاری اجتماعی)، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.
چکیده مقاله
فرسودگی تحصیلی و کاهش انگیزه تحصیلی از مشکلات شایع دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم است که می‌تواند به افت عملکرد و ترک تحصیل منجر شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیک بر فرسودگی تحصیلی و انگیزه تحصیلی (درونی و بیرونی) دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر اصفهان بود. این پژوهش به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل اجرا شد؛ از بین جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴، ابتدا ۴۰ نفر که نمره فرسودگی تحصیلی آن‌ها در پرسشنامه مسلش حداقل ۳۱ بود به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و سپس به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) جایگزین شدند؛ ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی تحصیلی مسلش و مقیاس انگیزش تحصیلی هارتر بود و گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۶۰ دقیقه‌ای آموزش رفتار درمانی دیالکتیک دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد؛ داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (آزمون شاپیرو-ویلک، آزمون لوین، تحلیل واریانس و تحلیل واریانس چندمتغیره) تحلیل شدند. نتایج نشان داد رفتار درمانی دیالکتیک به‌طور معناداری فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان را کاهش می‌دهد، اما بر انگیزه تحصیلی درونی و بیرونی آن‌ها تأثیر معناداری ندارد. بنابراین رفتار درمانی دیالکتیک می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر برای کاهش فرسودگی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم به‌کار گرفته شود، هرچند برای تقویت انگیزه تحصیلی نیازمند رویکردهای مکمل دیگری است.
کلیدواژه ها
انگیزه تحصیلی ،رفتاردرمانی دیالکتیک، فرسودگی تحصیلی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی