مروری سیستماتیک بر غنی‌سازی شغلی در آموزش عالی: ابعاد، عوامل و پیامدها
کد مقاله : 1113-PWBE
نویسندگان
جواد بیرانوند *1، زینب ابراهیمی2، راضیه جلیلی2
1دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه ازاد اسلامی، واحد خرم آباد، ایران.
2استادیار گروه علوم‌تربیتی، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران.
چکیده مقاله
غنی‌سازی شغلی به‌عنوان راهبردی کلیدی در ارتقای انگیزش و عملکرد اعضای هیئت علمی در آموزش عالی شناخته می‌شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی سیستماتیک ابعاد، مدل‌ها، عوامل مؤثر و پیامدهای غنی‌سازی شغلی با تأکید بر بافت ایران بود. این مطالعه مروری بر اساس راهنمای پریزما اجرا شد؛ جستجو در پایگاه‌های داخلی (مگیران، ایران‌داک و ...) و بین‌المللی (پاب‌مد، اسکوپوس و ...) در بازه ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۴ شمسی انجام گرفت و پس از غربالگری سه‌مرحله‌ای، ۵۸ مقاله (۳۲ فارسی و ۲۶ انگلیسی) وارد تحلیل شدند. تحلیل تماتیک و فراوانی نشان داد که غنی‌سازی شغلی در شش بُعد فردی، سازمانی، حرفه‌ای، اجتماعی، محیطی و تعادل کار و زندگی سازمان‌دهی می‌شود و هسته مرکزی آن احساس معنا و استقلال است. غنی‌سازی با افزایش رضایت شغلی، کاهش فرسودگی و ارتقای عملکرد آموزشی-پژوهشی همراه بود. نتایج بر ضرورت بومی‌سازی مدل‌ها در ایران با توجه به چالش‌های ساختاری و فرهنگی تأکید داشت. این مرور چارچوبی کاربردی برای سیاست‌گذاری منابع انسانی در دانشگاه‌های علوم پزشکی ارائه می‌دهد و زمینه‌ساز مداخلات هدفمند است.
کلیدواژه ها
غنی‌سازی شغلی، آموزش عالی، اعضای هیئت علمی، رضایت شغلی، بومی‌سازی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی