| فرسودگی شغلی معلمان در نظام آموزشی: دلایل، پیامدها ،راهکارها |
| کد مقاله : 1093-PWBE (R1) |
| نویسندگان |
|
رقیه افرا *1، هادی پورشافعی2 1دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه بیرجند 2دانشیار گروه علوم تربیتی ور روانشناسی دانشگاه بیرجند |
| چکیده مقاله |
| فرسودگی شغلی یکی از خطرات شغلی شایع در میان معلمان است که با پیامدهای فردی و سازمانی گستردهای همراه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل و طبقهبندی مفهومی شواهد منتشرشده دربارهی دلایل، پیامدها و راهکارهای پیشگیری از فرسودگی شغلی معلمان انجام شد. روش پژوهش از نوع مرور تحلیلی است. منابع از پایگاههای بینالمللی ScienceDirect، Web of Science، Scopus، Google Scholar و Springer و نیز پایگاههای فارسی SID، Noormags و Magiran عمدتاً در بازهی زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ با استفاده از کلیدواژههای فارسی و انگلیسی مرتبط جستوجو شدند و دادهها با روش تحلیل محتوایی متنی استخراج گردید. یافتهها نشان داد که دلایل اصلی فرسودگی معلمان در پنج محور تقاضاهای شغلی (مانند حجم کاری زیاد)، تقاضاهای هیجانی و شناختی (مانند مشکلات رفتاری دانشآموزان و نیاز به چابکی روانشناختی)، کمبود منابع شغلی (مانند کاهش حمایت سازمانی و خانوادگی)، کمبود منابع شخصی (مانند خودکارآمدی پایین و ادراک تهدیدآمیز از موقعیتهای شغلی) و ناسازگاری ارزشها و کاهش معنا (مانند باورهای غیرمنطقی و نگرشهای منفی نسبت به حرفه) و نابرابری بین تلاش و پاداش طبقهبندی میشود. پیامدهای فرسودگی در دو سطح فردی (آسیبهای جسمی و روانی) و حرفهای مشاهده شد. سه دستهی اصلی راهکارها شامل مداخلات بینفردی (حمایت اجتماعی و ذهنآگاهی، درمان و فعالیتهای بدنی)، روانشناختی درونفردی (تقویت امید، راهبردهای مقابلهای، ارتقای هوش هیجانی و معنوی) و تحولی-انگیزشی (آموزش شادی و ایجاد توازن کار-زندگی) پیشنهاد گردید. طبق نتایج، پیشنهاد میشود آموزشوپرورش با طراحی برنامههای آموزشی و حمایت حرفهای از معلمان مثلا از طریق شبکهی همکاران در پلتفرمهای دیجیتال آموزشی به پیشگیری از فرسودگی شغلی کمک کند. |
| کلیدواژه ها |
| پیامدهای فرسودگی شغلی، راهکارهای فرسودگی شغلی، سندرم فرسودگی شغلی، فرسودگی شغلی، معلمان. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
