استخراج مؤلفه‌های آسیب‌شناسی محتوای کتب درسی برای اقلیت‌های مذهبی
کد مقاله : 1052-PWBE (R4)
نویسندگان
فاطمه گرمابدری *1، رضاعلی طرخان2
1دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی ،گروه علوم تربیتی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2استادیار رشته برنامه ریزی درسی،گروه علوم تربیتی،دانشکده حکمرانی،دانشگاه تهران،ایران
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر استخراج مؤلفه‌های آسیب‌شناسی محتوای کتب درسی برای اقلیت‌های مذهبی: رویکرد کیفی-اسنادی است. روش پژوهش حاضر کیفی با بهره‌گیری از روش کیفی-اسنادی است که در آن منابع نظری و تجربی متنوعی از حوزه‌های مرتبط با آموزش چندفرهنگی، عدالت آموزشی، و هویت اقلیت‌ها مورد مطالعه قرار گرفته‌اند تا مؤلفه‌های اصلی و اثرگذار شناسایی شوند. فرآیند استخراج شامل تحلیل عمیق محتوای منابع معتبر، از جمله نظریه‌های آموزش چندفرهنگی اثر بانکز (2008) و گزارش‌های جهانی یونسکو (2021) بود. این تحلیل‌ها به استخراج پنج مؤلفه اصلی منجر شد: 1) عدم بازنمایی صحیح هویت اقلیت‌ها که به فقدان انعکاس دقیق فرهنگ، تاریخ، و نمادهای مذهبی اقلیت‌ها در متون درسی اشاره دارد، 2) وجود کلیشه‌های مذهبی و فرهنگی که می‌توانند تعصبات اجتماعی را تقویت کنند، 3) غلبه گفتمان تک‌روایتی و سانترالیستی که تنوع روایی را حذف کرده و به همگونی اجباری منجر می‌شود، 4) عدم تناسب محتوای درسی با تجربه زیسته اقلیت‌ها که ناهماهنگی بین آموزش و زندگی واقعی این گروه‌ها را نشان می‌دهد، و 5) احساس طرد و نادیده‌انگاری در دانش‌آموزان اقلیت که به ایجاد حس طرد شدگی و پیامدهای روانی و اجتماعی منفی منجر می‌شود. این مطالعه بر اهمیت به‌کارگیری روش‌های کیفی در درک عمیق‌تر مشکلات آموزشی اقلیت‌ها تأکید دارد و پیشنهاد می‌کند که این یافته‌ها به عنوان نقطه شروعی برای سیاست‌گذاری‌های آموزشی فراگیرتر مورد توجه قرار گیرند. این نتایج می‌توانند به بهبود کیفیت آموزشی و تقویت هویت ملی در جامعه چندفرهنگی ایران کمک کنند.
کلیدواژه ها
آسیب‌شناسی کتب درسی، اقلیت‌های مذهبی، آموزش چندفرهنگی، استخراج مؤلفه، هویت فرهنگی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر